استان اصفهان همچون دیگر استانهای کشور در روز عاشورا سراسر حزن و اندوه بود و در ماتم عزای حسین(ع) با برگزاری آئینهای مختلف عزاداری همراه بود، زن و مرد، پیر و جوان، همه و همه سیاه پوشیدند و هریک شور حسینی خود را به نمایش گذاشتند.
* جغجغهزنی ابیانه میراثی که همه اهالی را به زادگاهشان بازمیگرداند
مراسم رونمایی از لوح ثبتی آثار معنوی مراسم جغجغه زنی و گویش محلی روستای تاریخی ابیانه و آیین مراسم نخل گردانی نیز در ایام تاسوعای حسنی در حضور جمعی از مسؤولان شهرستان و معاون گردشگری میراث فرهنگی انجام شد.مراسم جغجغه زنی، یکی از زیباترین مراسم در طول محرم در ابیانه و یک مراسم قدیمی و به جای مانده از ایران باستان است که جز در ابیانه در هیچ نقطهای از ایران مانند آن را نمیتوان دید.
سنتها و آیینهای روستای تاریخی ابیانه جایگاه خاصی نزد ابیانهایهای مقیم درجای جای کشور و جهان دارد و هرساله این آیین ابیانهایها را در روستای تاریخی ابیانه گرد هم میآورد.این آیینها کاملاً شکل اعتقادی و سنتی دارد و اهالی ابیانه تمایلی به نمایشی کردن این آیینها را ندارند، علاوه بر اینکه تمرکز بر عمق و محتوای این آیینها امری است که باعث تداوم و حفظ آن در طول زمان خواهد شد.
در ایام عاشورا و تاسوعا قریب به 6000 نفر ابیانهای از سراسر کشور و از خارج از کشور در این روستا گرد هم میآیند تا این آیینها را با اصول سنتی آن اجرا کنند. با توجه به ظرفیت محدود بافت تاریخی ابیانه امکان لازم برای حضور گردشگران در روستا وجود ندارد و اهالی ابیانه با توجه به مهماننوازی و حساسیتی که نسبت به پذیرایی بهینه از گردشگران دارند، از گردشگران میخواهند که بازدید از روستای تاریخی ابیانه را برای سایر ایام سال برنامهریزی کنند.
طبق سنت همهساله مراسم و آیینهای تاسوعا و عاشورای ابیانه شامل جغجغه زنی، شده گردانی، پرسه، نخل گردانی، ذاکری و طلوع خوانی امسال نیز برگزار شد.
*شور حسینی در 75 دسته زنجیرزنی و سینهزنی چادگان
مراسم عزاداری در شهرستان چادگان از حسینهها و مساجد با صفوف منظم از خیابانهای شهری و روستایی آغاز شد و عزاداران پس از قرائت فاتحه در گلزار شهدا به سمت محل برگزاری نماز ظهر عاشورا حرکت کردند؛ شهرستان چادگان دارای 75 هیأت مذهبی در قالب زنجیرزنی و سینهزنی است که در روز عاشورا با وحدت، همدلی و اتحاد به عزاداری میپردازند، این نشان دهنده همدلی عزاداران است که باعث یأس و ناامیدی دشمنان اسلام میشود.
این شهرستان در روزهای تاسوعا و عاشورا پذیرای عزادارن حسینی از استان و اقصی نقاط کشور است که در این 2 روز در شهرستان چادگان حضور پیدا کرده و به عزاداری میپردازند. در 20 محل شهر چادگان غذای نذری طبخ میشود؛ همچنین نماز ظهر عاشورا در این شهرستان به امامت حجتالاسلام ابوالفضل سلیمانی امام جمعه چادگان و با حضور خیل عزاداران حسینی در میدان الله این شهر برگزار شد.
*عزاداری سیدالشهدا(ع)، قله رفیعی از عبادت است
همچنین مراسم عزاداری سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبداللهالحسین(ع) با حضور حجتالاسلام محمدی گلپایگانی رئیس دفتر مقام معظم رهبری، امام جمعه و مردم اسفرنجان در حسینیه اسفرنجان گلپایگان برگزار شد؛ در این مراسم که با مداحی، سینهزنی و مرثیهسرایی همراه بود، ارادتمندان به اباعبداللهالحسین(ع) در سوگ شهادت امام حسین(ع) اشک ماتم ریختند.
حجتالاسلام محمدرضا اسماعیلی؛ امام جمعه گلپایگان در این آئین اظهارداشت: عزاداری امام حسین(ع) به معنی زنده نگه داشتن و حفظ ارزشهای معنوی و الهی است، عزاداری برای حضرت سیدالشهدا(ع) خود قله رفیعی از عبادت است که در روایات به عزاداری برای سیدالشهدا توصیه شده است و همین عزاداری موجب رشد و اعتلای جامعه شده است.
لازم به ذکر است که اوج عزاداریهای شهرستان گلپایگان در روز عاشورای حسینی است که مردم با حضور در دستهجات عزاداری و سینهزنی، نخلبرداری در خیابانهای این شهرستان در امامزاده هفده تن اجتماع کردند و نماز ظهر عاشورا را به امامت حجتالاسلام محمدرضا اسماعیلی اقامه کردند.
*آیین سنتی توزیع غذای نذری در روستای باغملک
روز عاشورای هر سال آیین سنتی مذهبی توزیع غذای نذری در روستای باغملک مبارکه اصفهان برگزار میشود که این آیین سنتی 300 ساله با میزبانی روستاهای اراضی و باغملک برگزار میشود و در روز عاشورا اهالی روستای اراضی با کاروان عزاداری به سمت روستای باغملک میروند.
پس از پایان مراسم سینهزنی و اقامه نماز ظهر در حسینیه روستا، مردم این روستا با طبخ غذا در خانه های خود و با تزیینات زیبا داخل سینی، میزبان مردم روستای اراضی می شوند. روستای باغملک در سی و پنج کیلومتری اصفهان واقع شده است.
*حال و هوای خاص عاشورا در فریدن
مراسم عزاداری سید و سالار شهیدان در شهرستان فریدن نیز همراه با حال و هوای خاصی بود، در این مراسم که مردم به سینهزنی، زنجیرزنی، سوگواری و مرثیهسرایی پرداختند، هیأتهای عزاداری پس از حرکت در سطح شهر داران به بلوار طالقانی آمده و در آنجا به صورت هماهنگ تجمع کردند.
در پایان مراسم عزاداری و مرثیهسرایی، نماز جماعت ظهر عاشورا به یاد آخرین نماز امام حسین(ع) با حضور همه عزاداران حاضر در مراسم برگزار شد، همچنین مراسم عزاداری اباعبدالله الحسین(ع) در شهرهای دامنه و افوس و سایر روستاهای شهرستان فریدن نیز برگزار شد و در پایان عزادارن نماز ظهر عاشورا را به جماعت اقامه کردند.
*از رسم و رسومات سیاهپوشان نطنز تا مراسم جذاب بادرود
شهرستان نطنز نیز همچون دیگر شهرستانهای استان در روز عاشورا سیاهپوش شد، آئین عزاداری در شهرهای مختلف ایران طبق رسوم و سنت قدیمی آن شهر برگزار میشود و در شهر بادرود نیز این آئین مقداری متفاوت ولی جذاب اجرا میشود.
مردم این شهر در طول دهه اول ماه محرم مردم در هیأتهای محل خود به عزاداری پرداخته و در 4 شب آخر دهه در قالب دستههای زنجیرزنی و سینهزنی در شهر به حرکت درآمده و با حضور در حسینیههای مرکز شهر، اعظم و پانخل عرض ارادت خود را به ساحت حضرت امام حسین(ع) نشان میدهند.
*نخل بزرگی که در بادرود علم میشود
اما روز عاشورا قصه دیگری دارد، قصهای پر غصه جمعی از طوایف بادرودی که پایهها و دستکهای نخل بزرگ را شریک هستند از شب قبل در حسینیه به آماده کردن نخل مشغول میشوند، ساعت 9 صبح همه مردم در میدان امام حسین یک اجتماع عظیمی را شکل داده و منتظر حضور نخل میشوند.
حدود 200 عزاداری که با پایبرهنه نخل بزرگ که دیروز با حضور معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی کشور از لوح ثبت میراث فرهنگی ناملموس آن رونمایی شد را بر دوش گرفته و حسینگویان مسیر حسینیه پانخل را تا میدان امام حسین میآورند و مردم عزادار با نوحههایی که مختص بادرودیهاست و در ادامه مسیر 4 کیلومتری را طی کرده که هرلحظهاش دیدنی است و در ادامه در گلزار شهدای بادرود حاضر شده و پس از زیارت اهل قبور نماز ظهر عاشورا را اقامه میکنند.
*آیین نخلگردانی نطنز و کاشان اشک را بر چشمان مردم سرازیر کرد
از همه شهرها که بگذریم عاشورای نطنز و کاشان یکی از دیدنیترین مراسمات محرم در کشور به شمار میروند، از آنجاییکه مراسم نخلگردانی از صبح به همراهی هیأت زنجیرزنی آغاز شده و برای ادای احترام به گلزار شهدا میرود.
آیین نخلگردانی از گلزار شهدا تا حسینیه مرکز نطنز ادامه پیدا میکند و همزمان پس از ورود نخل به حسینیه مرکز شهر کاروان نمادین اسرای کربلا سوار برشتران بیجهاز به همراه پیکر شهدای کربلا با نقارهزنی مخصوص نطنزیها وارد حسینیه میشود و اینجا مردم عاشق به سینه میزنند، کاروان تا اذان ظهر در حسینیه به همراه مردم به عزاداری پرداخته و در ادامه نماز ظهر عاشورا را اقامه میکنند.
*مراسم زارخاک در روستای قورتان
مراسم عزاداری روز تاسوعا در روستای قورتان با عنوان مراسم زارخاک مطرح است که از حدود 120 سال قبل سادات و بزرگان قورتان با توجه به شناخت و علمی که از اهل بیت خصوصاً امام حسین(ع) داشتند این نحوه از عزاداری را بنا نهادند.
اهالی این روستا به دو دسته تقسیم میشوند، یکی دسته سادات و دیگری دسته عام (عموم مردم) است، کودکان نیز در این مراسم شرکت داده میشوند؛ سادات شال سبز به گردن میآویزند و عوام هم از رنگهای دیگر استفاده میکنند.
هنگام شروع عزاداری شالها را میگردانند که اصطلاحاً به آن شالگردانی گفته میشود، زمان برگزاری مراسم زارخاک تقریبا نزدیک غروب آفتاب است و در آن، دسته سادات جلوی دسته عامها حرکت میکنند و «زار» را شروع میکنند.
این برنامه هر روز از ابتدای محرم تا روز تاسوعا برگزار میشود و «زار» اصلی در روز تاسوعا است، این برنامه از دو ساعت قبل از تاریکی هوا آغاز میشود و تا بعد از اذان مغرب ادامه دارد.
منبع : خبرگزاری فارس
